Hayatta Kalma Yanlılığı Nedir? Backtestin En Sinsi Hatası

Hayatta kalma yanlılığı, analizde yalnızca "ayakta kalanları" kullanmanın yarattığı çarpıtmadır.

Örnek

Bugün işlem gören hisselerin son beş yıllık verisiyle bir strateji test ettiğini düşün. Bu listede, bu süre içinde iflas eden, işlem görmesi durdurulan ya da satın alınan şirketler yoktur. Strateji, o şirketlerde zarar etmiş olabilir ama test bunu görmez. Sonuç olduğundan iyi çıkar.

Neden önemli?

Özellikle "düşeni alma" gibi stratejilerde etki büyüktür: düşen ve sonra batan hisseler testte hiç yer almadığı için strateji gerçekte olduğundan çok daha güvenli görünür.

Nasıl azaltılır?

• Mümkünse tarihsel liste kullan: her tarihte o gün işlem gören hisseleri içeren veri.
• Tek bir "bugünkü liste"yi geçmişe uygulamaktan kaçın.
• Sonuçları iyimser kabul et ve ihtiyatla yorumla; farkı bilerek çalış.
• Paper trading'de bu yanlılık olmaz; canlı veri o günün gerçek evrenini kullanır.

Dürüstlük

Elindeki veri bu yanlılığa sahipse, bunu sonuçlarla birlikte açıkça yaz. Genel yöntem için Backtest ve Paper Trading Rehberi; BIST örneği için BIST'te backtest.

Bu yazı eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Geçmiş sonuçlar geleceği garanti etmez; işlem yapmak kayıp riski taşır.